భారతీరాజా ఇక లేరు : గ్రామీణ భారతాన్ని వెండితెరపై చిరస్థాయిగా నిలిపిన మహా దర్శకుడికి నివాళి

తమిళ సినీ చరిత్రలో ఒక శకం ముగిసింది. ప్రముఖ దర్శకుడు, నటుడు, రచయిత భారతీ రాజా బుధవారం ఉదయం చెన్నైలో కన్నుమూశారు. వృద్ధాప్య సంబంధిత అనారోగ్య సమస్యలతో బాధపడుతున్న ఆయన 84 ఏళ్ల వయసులో తుదిశ్వాస విడిచారు. భారతీరాజా మరణ వార్తతో తమిళ సినీ పరిశ్రమతో పాటు భారతీయ సినిమా ప్రపంచం మొత్తం విషాదంలో మునిగిపోయింది.

1941లో తమిళనాడులోని అల్లినగరం గ్రామంలో జన్మించిన భారతీరాజా అసలు పేరు చిన్నసామి. సాధారణ గ్రామీణ నేపథ్యం నుంచి వచ్చిన ఆయన, సినిమాలపై ఉన్న అపారమైన ప్రేమతో చెన్నై చేరుకుని సినీ రంగంలో అడుగుపెట్టారు. అనేక కష్టాలు ఎదుర్కొని దర్శకుడిగా ఎదిగారు. 1977లో విడుదలైన ‘16 వయత్తినిలే’ (తెలుగులో పదహారేళ్ల వయసు) సినిమాతో దర్శకుడిగా పరిచయమైన భారతీరాజా, తమిళ సినిమాకు పూర్తిగా కొత్త భాషను పరిచయం చేశారు. అప్పటివరకు స్టూడియోలకు పరిమితమైన సినిమాలను పల్లెల్లోకి తీసుకెళ్లిన తొలి ప్రధాన దర్శకుడు ఆయనే కావడం విశేషం. భారతీరాజాకు ముందు తమిళ సినిమాల్లో ఎక్కువగా నగర నేపథ్యం, స్టూడియో సెట్లు, నాటకీయ సంభాషణలు కనిపించేవి. కానీ ఆయన సినిమాల్లో మాత్రం నిజమైన గ్రామాలు, సహజమైన పాత్రలు, మట్టివాసనతో కూడిన కథలు, ప్రకృతిని ప్రతిబింబించే సినిమాటోగ్రఫీ, మానవ సంబంధాలపై లోతైన విశ్లేషణ.. ఇవన్నీ ప్రధాన ఆకర్షణలుగా నిలిచాయి. దీంతో తమిళ సినిమా ప్రేక్షకులకు ఒక కొత్త అనుభవం లభించింది. గ్రామీణ జీవితాన్ని అంత అందంగా, అంత నిజాయితీగా చూపించిన దర్శకుడు భారతీరాజానే అని సినీ అభిమానులంతా భావిస్తారు.

భారతీరాజా కెరీర్‌లో అనేక మైలురాయి చిత్రాలు ఉన్నాయి.
వాటిలో ఆయన రూపొందించిన మొదటి చిత్రం ‘16 వయత్తినిలే’ (1977). కమల్ హాసన్, రజనీకాంత్, శ్రీదేవి నటించిన ఈ చిత్రం తమిళ సినిమాకు కొత్త దిశ చూపింది. అలాగే ఆయన తెరకెక్కించిన ‘అలైగళ్ ఒయివతిల్లై’ (1981) ప్రేమకథలను గ్రామీణ నేపథ్యంలోచూపించిన చిత్రమిది. ‘ముతల్ మరియాతై’ (1985) చిత్రం శివాజీ గణేశన్ కెరీర్‌లో అత్యుత్తమ చిత్రాల్లో ఒకటిగా నిలిచింది. ‘కిజక్కు చీమయిలే’ (1993) చిత్రంలో విజయకుమార్, రాధిక,నెపోలియన్ ప్రధాన పాత్రలు పోషించగా ఇందులో గ్రామీణ కుటుంబ బంధాలను అద్భుతంగా ఆవిష్కరించారు. ‘కరుతమ్మ’ (1994) ఆడశిశు హత్యల వంటి సామాజిక సమస్యను ధైర్యంగా ప్రస్తావించిన చిత్రం.

తెలుగులోనూ పలు క్లాసిక్ మూవీస్‌ తీసి లెజెండరీ డైరెక్టర్‌‌గా మన్ననలు అందుకున్నారు. ఆయన తెలుగులో రూపొందించిన సీతాకోకచిలుక, ఆరాధన, జమదగ్ని సినిమాలు అప్పట్లో సూపర్ సక్సెస్‌లు అందుకున్నాయి.

భారతీరాజా కేవలం దర్శకుడు మాత్రమే కాదు, కొత్త ప్రతిభను గుర్తించే గురువు కూడా. ఆయన సినిమాల ద్వారా లేదా ఆయన ప్రభావంతో ఎదిగిన ప్రముఖుల్లో రజినీకాంత్, కమల్ హాసన్, శ్రీదేవి, రాధిక శరత్‌కుమార్, రేవతి, కార్తీక్‌ లాంటి దిగ్గజ నటులు ఎందరో ఉన్నారు.

మరోవైపు దర్శకుడిగానే కాకుండా భారతీరాజా నటుడిగా కూడా ప్రేక్షకుల ఆదరణ పొందారు. వయసు పెరిగిన తరువాత ఆయన అనేక చిత్రాల్లో ముఖ్యమైన పాత్రలు పోషించి తన నటనా ప్రతిభను నిరూపించారు. ఆయన నటించిన పాత్రల్లో ఒక ప్రత్యేకమైన గ్రామీణ పెద్దమనిషి వ్యక్తిత్వం కనిపించేది. అందుకే నటుడిగానూ ఆయనకు మంచి గౌరవం లభించింది. ఇటీవల మోహన్ లాల్ నటించిన ‘తుడురమ్’ సినిమాలో భారతీరాజా చివరిసారిగా సిల్వర్ స్ర్కీన్‌పై కనిపించారు.

సినీ విశ్లేషకుల దృష్టిలో భారతీరాజా శైలి ప్రత్యేకం కావడానికి ప్రధాన కారణాలు:
ప్రకృతి కూడా ఒక పాత్ర కావడం. ఆయన సినిమాల్లో పొలాలు, కొండలు, వర్షాలు, నదులు కేవలం నేపథ్యం కాదు. కథలో భాగమవుతాయి. అలాగే మహిళా పాత్రలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తారు. ఆయన చిత్రాల్లో మహిళలు కేవలం అలంకార పాత్రలు కాదు. కథను ముందుకు నడిపే కేంద్ర పాత్రలుగా కనిపిస్తారు. సంగీతంపై కూడా పట్టుఉన్న వ్యక్తి ఆయన. మ్యూజిక్ మ్యాస్ట్రో ఇళయరాజాతో కలిసి ఆయన సృష్టించిన అనేక పాటలు చిరస్మరణీయంగా నిలిచాయి. అలాగే కుల వివక్ష, మహిళల సమస్యలు, పేదరికం, గ్రామీణ జీవన కష్టాలను ఆయన ధైర్యంగా తెరపై చూపించారు.

భారతీరాజా తన కెరీర్‌లో అనేక జాతీయ, రాష్ట్ర అవార్డులు అందుకున్నారు. ఆరు జాతీయ అవార్డులు, నాలుగు ఫిల్మ్‌ఫేర్ అవార్డులు అందుకున్న ఘనత ఆయనది. ‘సీతాకోకచిలుక’కు నేషనల్ అవార్డుతోపాటు ఉత్తమ దర్శకుడిగా నంది అవార్డులను తీసుకున్నారు. ఆయనకు భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని కూడా ప్రదానం చేసింది. భారతీయ సినిమాకు చేసిన సేవలకు ఇది గుర్తింపుగా నిలిచింది.

తమిళ సినీ రంగంలో గ్రామీణ కథలతో సినిమాలు తీస్తున్న అనేక మంది దర్శకులు భారతీరాజాను తమ గురువుగా భావిస్తారు. మణిరత్నం నుంచి వెట్రిమారన్ వరకు కొత్త తరానికి చెందిన అనేక మంది దర్శకులపై ఆయన ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. గ్రామీణ జీవితాన్ని కళాత్మకంగా, వాస్తవికంగా చూపించే ధోరణికి భారతీరాజానే పునాది వేశారు.

భారతీరాజా మరణం ఒక వ్యక్తి మరణం మాత్రమే కాదు; భారతీయ సినీ చరిత్రలో ఒక యుగానికి ముగింపు. ఆయన సినిమాలు కేవలం వినోదాన్ని అందించలేదు. గ్రామీణ భారత ఆత్మను, మానవ సంబంధాల సౌందర్యాన్ని, సామాజిక వాస్తవాలను తరతరాలకు పరిచయం చేశాయి. ఆయన భౌతికంగా మన మధ్య లేకపోయినా, ఆయన సృష్టించిన పాత్రలు, కథలు, పాటలు, గ్రామీణ దృశ్యాలు ఎప్పటికీ ఇండియన్ సినిమా హిస్టరీలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతాయి.

భారతీరాజా మృతిపట్ల అటు తమిళంతోపాటు ఇటు తెలుగు ఇండస్ట్రీలోని ప్రముఖులంతా దిగ్భ్రాంతి వ్యక్తం చేస్తున్నారు. తమిళనాడు సీఎం విజయ్ ఆయన పార్థివదేహానికి నివాళులు అర్పించి.. ఆయన మరణం భారతీయ చిత్ర పరిశ్రమకు తీరని లోటు అని అన్నారు. నేడు భారతీరాజా అంత్యక్రియలు ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో నిర్వహించనున్నారు.