LegendaryDirector Singeetam Srinivasa Rao: The End of an Era

ప్రయోగాలకు చిరునామా..

సింగీతం శ్రీనివాసరావు సినీ ప్రస్థానానికి ముగింపు
మాటలు లేని సినిమా నుంచి టైమ్ ట్రావెల్ వరకు..

ఒక్కో సినిమా.. ఒక్కో ప్రయోగం..
ఫార్ములాకు దూరంగా.. ప్రయోగాలకు దగ్గరగా..
వయసు 94.. ఆలోచనల్లో మాత్రం ఎప్పటికీ యంగ్..
సింగీతం శకం ముగిసింది

LegendaryDirector Singeetam Srinivasa Rao: The End of an Era
తెలుగు సినిమా చరిత్రలో తనకంటూ ఓ ప్రత్యేక అధ్యాయాన్ని లిఖించుకున్న దిగ్గజ దర్శకుడు సింగీతం శ్రీనివాసరావు ఇకలేరు. 94 ఏళ్ల వయసులో చెన్నైలోని కావేరి ఆసుపత్రిలో చికిత్స పొందుతూ ఆయన తుదిశ్వాస విడిచారు. ఆరు దశాబ్దాలకు పైగా సాగిన ఆయన సినీ ప్రస్థానం.. కేవలం సినిమాల జాబితా కాదు. భారతీయ సినిమా ఎల్లలు ఎక్కడివరకు విస్తరించవచ్చో నిరంతరం పరీక్షించిన ఓ సృజనాత్మక ప్రయాణం.

సినిమా అంటే ప్రయోగం..
సింగీతం శ్రీనివాసరావు పేరు వినగానే ముందుగా గుర్తొచ్చేది ప్రయోగాత్మకత. ఒకే తరహా కథలు, ఒకే తరహా జానర్‌లకు పరిమితం కాకుండా ప్రతి సినిమాతో కొత్తదనాన్ని అన్వేషించారు. సామాజిక కథల నుంచి కామెడీ వరకు, బయోపిక్ నుంచి ఫాంటసీ వరకు, సైన్స్‌ ఫిక్షన్ నుంచి సంభాషణలు లేని సినిమాల వరకు ఆయన ప్రయాణం సాగింది. సుమారు 60 చిత్రాలకు దర్శకత్వం వహించిన ఆయన తెలుగు, తమిళ, కన్నడ, హిందీ, ఇంగ్లిష్ భాషల్లో పనిచేశారు.

కేవీ రెడ్డి శిష్యరికం నుంచి..
సింగీతం శ్రీనివాసరావు సినీ ప్రయాణం దిగ్గజ దర్శకుడు కేవీ రెడ్డి దగ్గర అసిస్టెంట్‌గా ప్రారంభమైంది. ‘మాయాబజార్’ వంటి క్లాసిక్ చిత్రాల నిర్మాణ ప్రక్రియను దగ్గరగా పరిశీలించిన ఆయన.. ఆ అనుభవాన్ని తనదైన ఆలోచనలకు జోడించుకున్నారు. 1972లో ‘నీతి నిజాయితీ’తో దర్శకుడిగా పరిచయమయ్యారు. అనంతరం కథ, కథనం, సాంకేతికత విషయంలో తనదైన ముద్ర వేస్తూ ముందుకు సాగారు.

‘మయూరి’తో ఓ స్ఫూర్తిదాయక కథ..
సుధా చంద్రన్ జీవిత కథ ఆధారంగా తెరకెక్కిన ‘మయూరి’ సింగీతం కెరీర్‌లో ప్రత్యేకమైన చిత్రం. ప్రమాదంలో కాలు కోల్పోయినా నృత్యంపై పట్టుదలతో తిరిగి వేదికపైకి వచ్చిన సుధా చంద్రన్ జీవితాన్ని ఆయన తెరపై ఆవిష్కరించారు. ఈ చిత్రం ప్రేక్షకులపై బలమైన ప్రభావాన్ని చూపింది.

మాటలు లేకుండానే ‘పుష్పక విమానం’..
సింగీతం శ్రీనివాసరావు ప్రయోగశీలతకు అతి పెద్ద ఉదాహరణ ‘పుష్పక విమానం’. కమల్ హాసన్ ప్రధాన పాత్రలో తెరకెక్కిన ఈ చిత్రంలో సంభాషణలు లేవు. మాటల స్థానంలో హావభావాలు, విజువల్స్, సంగీతం, సౌండ్ డిజైన్‌తో కథను చెప్పి ప్రేక్షకులను మెప్పించారు. 1987లో విడుదలైన ఈ చిత్రం నేషనల్ ఫిల్మ్ అవార్డ్స్‌లో ‘బెస్ట్ పాపులర్ ఫిల్మ్ ప్రొవైడింగ్ హోల్‌సమ్ ఎంటర్‌టైన్‌మెంట్’ అవార్డును అందుకుంది.

‘ఆదిత్య 369’.. అప్పట్లోనే టైమ్ ట్రావెల్!
తెలుగు సినిమా ప్రేక్షకులకు టైమ్ ట్రావెల్‌ను పరిచయం చేసిన చిత్రంగా ‘ఆదిత్య 369’కు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. 1991లో వచ్చిన ఈ సైన్స్‌ఫిక్షన్ చిత్రంలో చరిత్ర, భవిష్యత్తు, టైమ్ మెషీన్ వంటి అంశాలను కలిపి సింగీతం సరికొత్త ప్రపంచాన్ని సృష్టించారు. భారతీయ సైన్స్‌ఫిక్షన్‌లో ఈ సినిమా ఒక మైలురాయిగా గుర్తింపు పొందింది.

‘భైరవద్వీపం’.. ఫాంటసీకి కొత్త రూపం
జానపదం, ఫాంటసీ, విజువల్ ఎఫెక్ట్స్, సంగీతం, వినోదం.. ఇలా ఎన్నో అంశాలను కలిపి రూపొందించిన ‘భైరవద్వీపం’ కూడా సింగీతం ప్రత్యేకతను చాటిన చిత్రాల్లో ఒకటి. అప్పటి సాంకేతిక పరిమితుల్లోనే ఆయన ఊహకు తగ్గ ప్రపంచాన్ని సృష్టించడం విశేషం.

ప్రయోగాలకు వయసు అడ్డుకాలేదు..
సింగీతం శ్రీనివాసరావు గొప్పతనం కేవలం ఆయన పాత సినిమాల్లోనే కాదు. 94 ఏళ్ల వయసులోనూ ఆయన కొత్త సినిమా ఆలోచనతో కెమెరా వెనుకకు వెళ్లారు. ‘సింగ్ గీతం’తో ఆయన మరోసారి కొత్త ప్రయోగానికి శ్రీకారం చుట్టారు. సినిమా భాషలో కొత్త మార్గాలను అన్వేషించాలనే తపన చివరి దశ వరకు కొనసాగింది.

ఆయన కెరీర్‌ను పరిశీలిస్తే ఒక విషయం స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. సింగీతం ఎప్పుడూ ఒకే ఫార్ములాను అనుసరించలేదు. ‘మయూరి’ ఒక తరహా కథ అయితే.. ‘పుష్పక విమానం’ మరో ప్రపంచం. ‘ఆదిత్య 369’ సైన్స్‌ఫిక్షన్ అయితే.. ‘భైరవద్వీపం’ ఫాంటసీ. జానర్ ఏదైనా, కథ చెప్పే విధానంలో మాత్రం ఆయన సంతకం స్పష్టంగా కనిపించేది.

ఓ దర్శకుడు కాదు.. ఓ ఫిల్మ్ స్కూల్
కమల్ హాసన్‌తో ఆయన చేసిన ‘రాజపార్వై’, ‘పుష్పక విమానం’, ‘అపూర్వ సహోదరులు’, ‘మైఖేల్ మదన కామరాజన్’ వంటి చిత్రాలు ఆయన ప్రయోగాల పరిధిని మరింత విస్తరించాయి. ఆయనను భారతీయ సినిమాకు చెందిన అత్యంత వైవిధ్యభరితమైన, వినూత్న దర్శకుల్లో ఒకరిగా పరిగణిస్తారు.
సినిమాను కేవలం వినోదంగా కాకుండా.. ఒక కళగా, ఒక ప్రయోగశాలగా చూసిన దర్శకుడు సింగీతం శ్రీనివాసరావు. ఆయన వెళ్లిపోయారు.. కానీ ఆయన సృష్టించిన సినిమాలు మాత్రం ప్రతి కొత్త తరానికి ‘ఇంకా కొత్తగా ఆలోచించొచ్చు’ అని చెబుతూనే ఉంటాయి.

సింగీతం శ్రీనివాసరావు భౌతికంగా దూరమైనా.. ఆయన ఆలోచనలు, ప్రయోగాలు, సినిమాలు మాత్రం భారతీయ సినీ చరిత్రలో చిరస్థాయిగా నిలిచిపోతాయి.